مصطفى النوراني الاردبيلي

245

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

به كار مىرود . مقدار زيادتر آلوئس داراى اثر مسهل قوى و قاعده‌آور است . آلوئس مانند تمام مسهل‌هاى دسته آنتراكينونيك عمل مىكند با اين تفاوت كه عمل آن بطئىتر است و به‌علاوه اثر ضدّ كرم ( كرمك ) نيز دارد . آلوئس را نبايد براى زنان باردار و در موارد خونريزى در فواصل قاعدگى يا در حالاتى از بيمارى كه خون در ادرار ظاهر مىشود يا براى مبتلايان به بواسير تجويز كرد . آلوئس اثر ضدّ عفونى كننده و التيام دهنده قوى نيز دارد و در پانسمان زخمها مخصوصا در دامپزشكى و همچنين در سوختگيها به كار مىرود . آلوئس و فرآورده‌هاى آن نبايد به اطفال داده شود ، مگر در موارد لزوم ، آن هم به‌صورت تنقيه ، جهت دفع كرمك . صور داروئى : گرد آلوئس به‌صورت كاشه يا حب و به‌عنوان مقوّى معده ، به مقدار 02 / 0 تا 10 / 0 قبل از غذا يا ملين به مقدار 5 / 1 گرم مصرف مىشود . تنطور سادّه 5 / 1 آن ، كه هر 54 قطره آن ، يك گرم وزن دارد به مقدار 5 / 0 تا 3 گرم و تنطور مركب آن يعنى اليكسير دولونگ و به مقدار 5 تا 20 گرم مصرف مىشود . تنطور اخير به‌عنوان مقوّى معده و مسهل نيز مىتواند به كار رود . 1 - نسخه براى دفع كرمك اطفال : صبر زرد ، 5 / 0 تا يك گرم - زرده تخم‌مرغ ، يك عدد - آب نيم گرم ، 50 تا 100 گرم اين مخلوط را پس از به هم زدن و يكنواخت كردن آن ، به‌صورت تنقيه بايد مورد استفاده قرار گيرد . 2 - نسخه تقويت كننده و هضم كننده با اثر مسهل : صبر زرد ، 10 گرم - عصاره كنيكيناى قرمز ، 5 گرم - دارچين ، 2 گرم - عسل ، به مقدار كافى جهت تهيّه 100 حب . مقدار مصرف آن ، يك يا دو دانه ، قبل از غذا است و هيچ‌يك از گياهان مولّد صبر زرد در ايران نمىرويند . « 1 » صبر را در اردو ، الوا مىگويند و در انگليسى Aloes مىگويند ، اين يك عصاره‌اى

--> ( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 3 ، ص 199 .